Τελευταία Νέα

Η υποπαραλλαγή Όμικρον 2 – Η νέα στρατηγική της Ευρώπης – Σβήνουν οι ελπίδες για ανοσία της αγέλης

Μετά από δυο χρόνια πανδημίας, μερικοί μιλούν για μετάβαση στην επόμενη φάση αντιμετώπισης του ιού.

AP
Άνθρωποι με μάσκες στην Βαρκελώνη

Όταν ανακοινώθηκαν για πρώτη φορά τα μέτρα για την πανδημία του κορονοϊού, οι Ισπανοί είχαν αναγκαστεί να μείνουν σπίτι για περισσότερους από τρεις μήνες. Για εβδομάδες δεν τους επέτρεπαν να βγουν έξω ούτε για άσκηση. Τα παιδιά δεν μπορούσαν να πηγαίνουν στις παιδικές χαρές και η οικονομία ουσιαστικά σταμάτησε να λειτουργεί.

Αλλά οι ειδικοί απέδωσαν τα δρακόντεια μέτρα στην πρόληψη της πλήρους κατάρρευσης του συστήματος υγείας. Όπως υποστήριξαν, σώθηκαν ζωές.

Σήμερα, σχεδόν δύο χρόνια αργότερα, η Ισπανία ετοιμάζεται να υιοθετήσει μια διαφορετική στάση απέναντι στην COVID-19. Με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού της Ευρώπης και τις πιο πληγείσες από την πανδημία οικονομίες, η κυβέρνηση θέτει τις βάσεις για να αντιμετωπίσει το επόμενο κύμα όχι ως επείγουσα ανάγκη, αλλά ως ασθένεια που είναι εδώ για να μείνει. Παρόμοια βήματα εξετάζονται στη γειτονική Πορτογαλία και στη Βρετανία.

Η ιδέα είναι να περάσουμε από τη κατάσταση κρίσης σε λειτουργία ελέγχου της πανδημίας, προσεγγίζοντας τον ιό με τον ίδιο σχεδόν τρόπο που οι χώρες αντιμετωπίζουν τη γρίπη ή την ιλαρά. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποδεχτούμε ότι θα εμφανιστούν λοιμώξεις και θα παρέχουμε πρόσθετη φροντίδας σε άτομα υψηλού κινδύνου και ασθενείς με επιπλοκές.

Ο κεντροαριστερός πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, θέλει η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξετάσει παρόμοιες αλλαγές τώρα που η έξαρση της παραλλαγής Όμικρον έχει δείξει ότι η ασθένεια γίνεται λιγότερο θανατηφόρα.

Η στάση του ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας λέει ότι είναι πολύ νωρίς για να εξετάσουμε οποιαδήποτε άμεση αλλαγή. Ο οργανισμός δεν έχει σαφώς καθορισμένα κριτήρια για την κήρυξη της COVID-19 ως ενδημική ασθένεια, αλλά οι ειδικοί του έχουν πει ότι αυτό θα συμβεί όταν ο ιός είναι πιο προβλέψιμος και δεν υπάρχουν πολλά κρούσματα.

«Έγκειται στην κρίση της κάθε χώρας γιατί δεν αφορά μόνο τον αριθμό των κρουσμάτων. Έχει να κάνει με τη σοβαρότητα της ασθένειας», δήλωσε ο Δρ Μάικλ Ράιαν, επικεφαλής έκτακτης ανάγκης του ΠΟΥ.

Μιλώντας σε πάνελ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ τη Δευτέρα, ο Δρ Άντονι Φάουτσι, ο κορυφαίος γιατρός μολυσματικών ασθενειών στις ΗΠΑ, είπε ότι η COVID-19 δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ενδημική μέχρι να πέσει σε «ένα επίπεδο που δεν διαταράσσει την κοινωνία».

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων έχει συμβουλεύσει τις χώρες να περάσουν σε πιο μακροχρόνιο πλάνο χειρισμού της COVID-19 μετά το πέρας της οξείας φάσης της πανδημίας. Ο οργανισμός ανέφερε ότι τα περισσότερα κράτη της ΕΕ θα θελήσουν να υιοθετήσουν «μια πιο μακροπρόθεσμη, βιώσιμη προσέγγιση επιτήρησης».

Λίγο πάνω από το 80% του πληθυσμού της Ισπανίας έχει λάβει διπλή δόση εμβολίου και οι αρχές επικεντρώνονται στην ενίσχυση της ανοσίας των ενηλίκων με τρίτες δόσεις.

Η ανοσία που αποκτάται από το εμβόλιο, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη μόλυνση, προσφέρει την ευκαιρία να ευοδώσουν οι προσπάθειες πρόληψης, οι δοκιμές για τα φάρμακα και οι πόροι παρακολούθησης ασθενειών σε ομάδες μέτριου έως υψηλού κινδύνου, δήλωσε ο Δρ. Σαλβαντόρ Τρεντς, επικεφαλής της Ισπανικής Εταιρείας Οικογενειακής και Κοινοτικής Ιατρικής.

Ο κόσμος πρέπει επίσης να συμβιβαστεί με την ιδέα ότι ορισμένοι θάνατοι από την COVID-19 «θα είναι αναπόφευκτοι», λέει ο Τρεντς.

«Δεν μπορούμε να κάνουμε στο έκτο κύμα αυτό που κάναμε στο πρώτο: Το μοντέλο πρέπει να αλλάξει αν θέλουμε να επιτύχουμε διαφορετικά αποτελέσματα», λέει.

Το ισπανικό υπουργείο Υγείας λέει ότι είναι πολύ νωρίς για να μοιραστεί τυχόν σχέδια που συντάσσονται από τους ειδικούς και τους συμβούλους του, αλλά ο οργανισμός επιβεβαίωσε ότι μια πρόταση είναι ένα μοντέλο «επιτήρησης» που χρησιμοποιείται επί του παρόντος στην ΕΕ για την παρακολούθηση του ιού.

Προς το παρόν, η συζήτηση για τη μετάβαση σε μια ενδημική προσέγγιση περιορίζεται σε πλούσια έθνη που έχουν την πολυτέλεια να μιλήσουν για τα χειρότερα της πανδημίας σε παρελθόντα χρόνο. Την πρόσβασή τους σε εμβόλια και ισχυρά συστήματα δημόσιας υγείας «ζηλεύει» ο αναπτυσσόμενος κόσμος.

Δεν είναι επίσης σαφές πώς μια ενδημική στρατηγική θα συνυπήρχε με την προσέγγιση «μηδενικής Covid» που υιοθετήθηκε από την Κίνα και άλλες ασιατικές χώρες και πώς θα επηρεάσει αυτό τα διεθνή ταξίδια.

Πολλές χώρες που κατακλύζονται από τον αριθμό ρεκόρ των κρουσμάτων Όμικρον εγκαταλείπουν ήδη τα μαζικά τεστ και το μέτρο της καραντίνας, ειδικά για τους εργαζόμενους που δεν παρουσιάζουν παρά συμπτώματα κρυολογήματος. Από την αρχή του έτους, τα μαθήματα στα ισπανικά σχολεία σταματούν μόνο εάν εμφανιστούν πολλά κρούσματα, όχι με το πρώτο αναφερόμενο κρούσμα όπως παλιά.

Τα μοντέλα των χωρών της Ευρώπης

Στην Πορτογαλία, μια χώρα με ένα από τα υψηλότερα ποσοστά εμβολιασμού στον κόσμο, ο πρόεδρος Μαρτσέλο Ρεμπέλο ντε Σούζα είπε σε μια πρωτοχρονιάτικη ομιλία ότι η Covid-19 «έχει περάσει σε μια ενδημική φάση». Ωστόσο, η συζήτηση για συγκεκριμένα μέτρα σταμάτησε μετά την ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων σε επίπεδα ρεκόρ – σχεδόν 44.000 νέα κρούσματα σε 24 ώρες καταγράφηκαν την Τρίτη.

Ωστόσο, οι εισαγωγές στα νοσοκομεία και οι θάνατοι στον εμβολιασμένο κόσμο είναι αναλογικά πολύ χαμηλότερες από ό,τι σε προηγούμενες περιόδους.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η χρήση μάσκας σε δημόσιους χώρους και τα διαβατήρια για τον COVID-19 θα καταργηθούν στις 26 Ιανουαρίου, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, λέγοντας ότι το τελευταίο κύμα «έχει κορυφωθεί σε εθνικό επίπεδο».

Για ορισμένες άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η ιδέα της ομαλοποίησης του COVID-19 έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειές τους να ενισχύσουν τον εμβολιασμό μεταξύ των διστακτικών ομάδων.

Στη Γερμανία, όπου λιγότερο από το 73% του πληθυσμού έχει λάβει δύο δόσεις και τα ποσοστά μόλυνσης σημειώνουν νέα ρεκόρ σχεδόν καθημερινά, οι συγκρίσεις με την Ισπανία ή οποιαδήποτε άλλη χώρα απορρίπτονται.

Η Ιταλία επεκτείνει την εντολή εμβολιασμού της σε όλους τους πολίτες ηλικίας 50 ετών και άνω και επιβάλλει πρόστιμα έως και 1.500 ευρώ για μη εμβολιασμένα άτομα που εμφανίζονται στη δουλειά. Οι Ιταλοί πρέπει επίσης να είναι πλήρως εμβολιασμένοι για να έχουν πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς, αεροπλάνα, γυμναστήρια, ξενοδοχεία και εμπορικές εκθέσεις.

Προς το παρόν στην Ελλάδα έχουν ταυτοποιηθεί 2 περιστατικά που αφορούν την υποομάδα σε ταξιδιώτες από το εξωτερικό.

HINDUSTAN TIMES VIA GETTY IMAGES
Φωτο αρχείου – τεστ covid

Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι πιθανόν μια νέα υποομάδα (ΒΑ.2 ή 21L) του στελέχους Όμικρον παρουσιάζει αύξηση σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης και ότι πιθανόν σχετίζεται με διαφορετικές ιδιότητες του ιού.

H υποομάδα 21L είναι επίσης γνωστή ως ΒΑ.2 και αποτελεί τμήμα μιας μεγαλύτερης ομάδας, της 21M (ομάδα ή στέλεχος Όμικρον), η οποία αντιστοιχεί στην ταξινομική ομάδα B.1.1.529. H ομάδα 21M (Όμικρον) περιλαμβάνει την υποομάδα 21L (ΒΑ.2), και την υποομάδα 21K (ΒΑ.1), καθώς και άλλες επιπλέον υποομάδες Όμικρον. Η ΒΑ.1 αποτελεί την υποομάδα Όμικρον που έχει προκαλέσει την πλειοψηφία των λοιμώξεων Όμικρον παγκοσμίως.

Οι υποομάδες 21L και 21K έχουν 38 κοινές μεταλλάξεις νουκλεοτιδίων και αμινοξέων, αλλά η 21L έχει επιπλέον 27 διαφορετικές μεταλλάξεις, ενώ η 21K έχει επιπλέον 20 διαφορετικές μεταλλάξεις.

Στην εξωτερική πρωτεΐνη S (Spike), οι δύο υποομάδες έχουν 21 κοινές μεταλλάξεις αμινοξέων, με την 21K να φέρει επιπρόσθετα 12 μοναδικές μεταλλάξεις αμινοξέων και την 21L να φέρει επιπρόσθετα 6 μοναδικές μεταλλάξεις αμινοξέων (συν μια μετάλλαξη/διαγραφή).

Είναι αξιοσημείωτο ότι από την 21L λείπει η διαγραφή στη θέση S:H69- και S:V70- η οποία στοιχειοθετεί το “Sgene drop out” ή SGTF που έχει χρησιμοποιηθεί για την ανίχνευση της 21K (Όμικρον) στα μοριακά τεστ. Για αυτό έχει χαρακτηριστεί ως υποομάδα stealth

Οι 6 επιπλέον μεταλλάξεις της πρωτεΐνης S (Spike) στην 21L είναι οι: S:T19I, S:V213G, S:S371F, S:T376A, S:D405N, και S:R408S. Επιπλέον, υπάρχει μια διαγραφή 9 νουκλεοτιδίων από τη θέση 21633-21641, η οποία οδηγεί στις διαγραφές στις θέσεις S:L24-, S:P25-, S:P26-, και επιπλέον στη θέση S:A27S.

Αναφορικά με το αν οι 7 επιπλέον μεταλλάξεις της πρωτεΐνης S καθιστούν την υποομάδα BA.2 ξεχωριστή, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τη αυξημένη δυνατότητα διαφυγής από υπάρχουσα ανοσία ή αυξημένη μολυσματικότητα. Επίσης, καμία από αυτές τις 7 μεταλλάξεις δεν έχει συσχετιστεί με σημαντική δυνατότητα διαφυγής από ανοσία ή αυξημένη μολυσματικότητα. Η συνδυαστική επίδραση αυτών των επτά μεταλλάξεων στις ιδιότητες του ιού είναι προς το παρόν  άγνωστη.

Στην Ελλάδα τα ποσοστά της υποομάδας ΒΑ.1 της Όμικρον με τη μέθοδο SGTF έχουν εκτιμηθεί ότι είναι παραπάνω από 90% στις περισσότερες περιφέρειες. Προς το παρόν στην Ελλάδα έχουν ταυτοποιηθεί 2 περιστατικά ΒΑ.2 ή 21L σε ταξιδιώτες από το εξωτερικό που έχουν ιχνηλατηθεί και βρίσκονται σε απομόνωση.

Πηγή: ΕΟΔΥ

Γιατί πιστέψαμε σε μια θεωρία εξαρχής λανθασμένη και ποια είναι εν τέλει η χρησιμότητα των εμβολίων.

VICTORIA JONES – PA IMAGES VIA GETTY IMAGES

Η παραλλαγή Ομικρον, η οποία εξαπλώνεται πολύ πιο γρήγορα από τις προηγούμενες εκδοχές του κορονοϊού, δεν είναι πιθανό να βοηθήσει τις χώρες να επιτύχουν τη λεγόμενη ανοσία της αγέλης, επισημαίνουν κορυφαίοι ειδικοί στις ασθένειες.

Από τις πρώτες μέρες της πανδημίας, αξιωματούχοι δημόσιας υγείας εξέφραζαν την ελπίδα ότι ήταν δυνατό να επιτευχθεί ανοσία της αγέλης έναντι στην COVID-19 -δηλαδή αρκετοί άνθρωποι να αποκτήσουν ανοσία στον ιό, ώστε να μην μπορεί πλέον να εξαπλωθεί- εφόσον ένα αρκετά υψηλό ποσοστό του πληθυσμού ήταν εμβολιασμένο ή μολυσμένο.

Αυτές οι ελπίδες ελαττώθηκαν καθώς ο κορονοϊός μεταλλάχθηκε σε νέες παραλλαγές, που διαδέχονταν με ταχύτητα η μία την άλλη, κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, επιτρέποντάς στον ιό να μολύνει εκ νέου άτομα που είχαν εμβολιαστεί ή είχαν προσβληθεί προηγουμένως από την COVID.

STEFAN ROUSSEAU – PA IMAGES VIA GETTY IMAGES

Ορισμένοι υγειονομικοί αξιωματούχοι έχουν επαναφέρει την πιθανότητα ανοσίας της αγέλης από τότε που εμφανίστηκε η Ομικρον στα τέλη του περασμένου έτους.

Το γεγονός ότι η παραλλαγή εξαπλώνεται τόσο γρήγορα και προκαλεί ηπιότερη ασθένεια μπορεί σύντομα να εκθέσει αρκετούς ανθρώπους, με λιγότερο επιβλαβή τρόπο, στον ιό SARS-COV-2 και να παρέχει αυτή την προστασία, υποστηρίζουν.

Οι ειδικοί σε ασθένειες σημειώνουν, ωστόσο, ότι η μεταδοτικότητα της Ομικρον ενισχύεται από το γεγονός ότι αυτή η παραλλαγή είναι ακόμη καλύτερη από τους προκατόχους της στο να μολύνει άτομα που έχουν εμβολιαστεί ή είχαν μολυνθεί προηγουμένως. Αυτό έρχεται να επιβεβαιώσει ότι ο κορονοϊός θα συνεχίσει να βρίσκει τρόπους για να διαπερνάει την ανοσολογική μας άμυνα, εκτιμούν.

«Το να φτάσουμε σε ένα θεωρητικό όριο πέρα ​​από το οποίο θα σταματήσει η μετάδοση είναι μάλλον μη ρεαλιστικό, δεδομένης της εμπειρίας που είχαμε στην πανδημία», δήλωσε στο Reuters ο Δρ. Ολιβιέ λε Πολέν, επιδημιολόγος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

STEFAN ROUSSEAU – PA IMAGES VIA GETTY IMAGES

Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι η μέχρι τώρα ανοσία δεν προσφέρει κανένα όφελος. Αντί για την ανοσία της αγέλης, πολλοί ειδικοί υπογραμμίζουν ότι υπάρχουν αυξανόμενα στοιχεία πως τα εμβόλια και η προηγούμενη μόλυνση θα βοηθούσαν στην ενίσχυση της ανοσίας του πληθυσμού κατά της COVID-19, γεγονός που καθιστά την ασθένεια λιγότερο σοβαρή για όσους έχουν μολυνθεί ή επαναμολυνθεί.

«Οσο διατηρείται η ανοσία του πληθυσμού με αυτήν την παραλλαγή και τις μελλοντικές παραλλαγές, θα είμαστε τυχεροί και η ασθένεια θα είναι διαχειρίσιμη», εξηγεί ο Δρ. Ντέιβιντ Χέιμαν, καθηγητής επιδημιολογίας μολυσματικών ασθενειών στο London School of Hygiene and Tropical Medicine.

Όχι όπως η ιλαρά

Τα τρέχοντα εμβόλια κατά του κορονοϊού σχεδιάστηκαν κυρίως για την πρόληψη σοβαρών ασθενειών και θανάτου και όχι της μόλυνσης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα κλινικών δοκιμών στα τέλη του 2020, που έδειξαν ότι δύο από τα εμβόλια (Pfizer-Moderna) είχαν περισσότερο από 90% αποτελεσματικότητα κατά της νόσου, δημιούργησαν αρχικά την ελπίδα ότι ο ιός θα μπορούσε να περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό με εκτεταμένο εμβολιασμό, ομοίως με τον τρόπο που καταπολεμήθηκε η ιλαρά.

Με τον SARS-CoV-2, δύο παράγοντες έχουν υπονομεύσει από τότε αυτή την εκτίμηση, σύμφωνα με τον Μαρκ Λίπστιχ, επιδημιολόγο στο Harvard TH Chan School of Public Health.

Το πρώτο είναι ότι η ανοσία, ειδικά στη μόλυνση, που είναι το σημαντικό είδος ανοσίας, εξασθενεί αρκετά γρήγορα, τουλάχιστον από τα εμβόλια που έχουμε αυτή τη στιγμή. Το δεύτερο είναι ότι ο ιός μπορεί να μεταλλαχθεί γρήγορα με τρόπο που του επιτρέπει να αποφύγει την προστασία από τον εμβολιασμό ή την προηγούμενη μόλυνση – ακόμα και όταν η ανοσία δεν έχει εξασθενήσει.

«Αλλάζει το παιχνίδι όταν τα εμβολιασμένα άτομα μπορούν ακόμα να φέρουν τον ιό και να μολύνουν άλλους ανθρώπους» υπογραμμίζει ο Δρ. Ντέιβιντ Γουόλ, ειδικός μολυσματικών ασθενειών στο Πανεπιστήμιο Chapel Hill School of Medicine της Βόρειας Καρολίνας.

Προειδοποιεί, δε, να μην υποθέσουμε ότι η μόλυνση με την Ομικρον θα αυξήσει την προστασία, ειδικά έναντι της επόμενης παραλλαγής που μπορεί να προκύψει. «Αν κολλήσετε Ομικρον, ίσως αυτό σας προστατεύει από το να ξανακολλήσετε την Ομικρον» λέει.

STEFAN ROUSSEAU – PA IMAGES VIA GETTY IMAGES

Τα υπό ανάπτυξη εμβόλια, που θα παρέχουν ανοσία έναντι μελλοντικών παραλλαγών ή ακόμα και πολλαπλών τύπων κορονοϊών, θα μπορούσαν να το αλλάξουν αυτό, υποστηρίζει ο Πάσι Πεντίνεν, κορυφαίος ειδικός για τη γρίπη στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων. Αλλά θα χρειαστεί χρόνος για την κατασκευή τους.

Ωστόσο, η ελπίδα της πολυπόθητης ανοσίας της αγέλης ως εισιτήριο επιστροφής στην κανονική ζωή είναι δύσκολο να κλονιστεί.

«Αυτά τα πράγματα λέγοναν στα μέσα ενημέρωσης: ″Θα φτάσουμε στην ανοσία της αγέλης όταν εμβολιαστεί το 60% του πληθυσμού″ μετέδιδαν. Δεν συνέβη. Μετά έλεγαν 80%. Και πάλι, δεν συνέβη», λέει π Φρανσουά Μπαλού, καθηγητής βιολογίας υπολογιστικών συστημάτων στο University College του Λονδίνου.

«Οσο φρικτό κι αν ακούγεται, νομίζω ότι πρέπει να προετοιμαστούμε για το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία, ουσιαστικά όλοι, θα εκτεθούν στον SARS-CoV-2», είπε.

Οι ειδικοί της παγκόσμιας υγείας αναμένουν ότι ο κορονοϊός θα γίνει τελικά ενδημικός, κυκλοφορώντας επίμονα στον πληθυσμό και προκαλώντας σποραδικές εξάρσεις. Η εμφάνιση της Ομικρον, ωστόσο, έχει εγείρει ερωτήματα για το πότε ακριβώς μπορεί να συμβεί αυτό.

«Θα φτάσουμε εκεί», εκτιμά ο Λε Πολέν του ΠΟΥ, «αλλά δεν είμαστε εκεί αυτή τη στιγμή».

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς